ANA SAYFA FORUM ÜYELİK İŞLEMLERİ VİDEOLAR FOTOĞRAF GALERİSİ ZİYARETÇİ DEFTERİ
SARPUN SOHBET PANELİ
DOST SİTELER

 
® KaSTaMoNu | ARaÇ | SaRPuN KöYü ® (www.sarpun37.tr.gg)
ARAÇ SARPUN KÖYÜ  
  ANA SAYFA
  SARPUN HAKKINDA
  SARPUN FM & SOHBET
  ZİYARETCİ DEFTERİ
  UYDUDAN SARPUN'A BAKIŞ
  MUHTARIMIZ
  KÖY İMAMI
  ÜYELİK İSLEMLERİ
  HABER ARSIVI
  FORUM
  KÜNYE
  ANKET
  VİDEOLAR
  REKLAM
  SARPUNLULAR ARASI İLETİŞİM
  ŞİİR VE MANİLERİMİZ
  ŞİVEMİZLE MEKTUP
  FOTOĞRAF GALERİSİ
  ŞEHİTLERİMİZ
  YEMEK KÜLTÜRÜ
  GELENEKSEL OYUNLAR
  BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ ?
  TEKNiK DESTEK
  İLETİŞİM
  GENEL
  DÜĞÜN
  SAĞLIK
  VEFAT (6)
  ----- KASTAMONU İLİMİZ -----
  KASTIN NEYDİ MONİ - KASTAMONU
  TARİHÇE
  GENEL BİLGİLER
  TARİH VE COĞRAFYA
  ULAŞIM
  TURİZM
  EKONOMİ
  NÜFUS
  SOSYAL DURUM
  EL SANATLARI
  KASTAMONU MUTFAGINDAN
  KASTAMONUSPOR
  ARAÇ İLÇEMİZ
  ARAÇ TANITIM (VİDEO)
  FOTO GALERİ
  ARAÇ HAKKINDA
  SİYASİ TARİH
  EKONOMI
  TARİHİ ESERLER
  ÖRF VE ADETLER
  EDEBİYATIMIZ
  YORESEL KIYAFETLER
  HALK EZGILERIMIZ
  ONLAR ARAÇ'LI
  GEZİLECEK YERLER
  ARAÇ ADRES BİLGİLERİ
  YARARLI LİNKLER
  DOST SİTELER
  SON DEPREMLER
  ........
HALK EZGILERIMIZ
HALK EZGİLERİMİZ

HALK EZGİLERİ VE ÇALGI ÇALMA NASIL ÖĞRENİLİR
Halk ezgileri ve çalgı çalma nasıl öğrenilmektedir ? Köy yörelerinde bunun belli bi. Nizamı yohtur. Herkes kulahtan kulağa öğrenir. Gençler genelde böyüklerinden duyduğu gibi söylerle. Herkes kendi çabasıyınan öğrenmeye çaluşu bilen varsa onun yanına gider. Az buçuh gapduğunu çalar.

OYUN HAVALARI NELERDİR

Oyun havaları hangileridir ? sözlü olanlarının ve olmayanlarının özellikleri nelerdir ? Lim lim yar, Kaynana türkülerine çoh oynanu. Ormancıya değimenciye oynanu. Tiridine bandım, Türkmen gızı bunun gibi oynah olan parçalara oynanu. Sözlü olmayan oyun havasına nasıl oynansın gızım. Genelde birisi tepsiyle ya da tefle çalarken birüsü söyler ya da aynı gişi hem söyleyüverü hem çalıverü

HALK MÜZİĞİ VE HALK OYUNLARI

İle göç olmadığından halk müziği ve geleneksel oyunlar yöre özelliklerini yansıtır. Oyunlar zeybek türündedir. Seyirlik oyunlar, çocuk oyunlarında da öbür illere göre çeşitlilik görülmez.

HALK MÜZİĞİ: Köklü bir müzik kültürü olan Kastamonu uzun havaların kuzeydeki son durağıdır.

İlde iki resmi derleme yapılmıştır. 1928'de İstanbul Belediye Konservatuvarı adına yapılan ilk derlemeyi Yusuf Ziya, Ekrem Besim, Muhittin Sadak ve Ferruh Arsunar gerçekleştirmiştir. 1948'de Ankara Devlet Konservatuvan'nca yapılan ikinci derlemede Muzaffer Sarısözen, Halil Bedii Yönetken ve teknisyen Rıza Yetişen yer almıştır.

Derlenen ezgiler üzerinde yapılan araştırma, yörede köklü bir müzik geleneği yaşandığını göstermektedir. İnsanî, Âşık Kemâli, Âşık Meydânı, Feyzi Berkıya, Kırnaoğlu, Âşık Hasan, Ozanoğlu, Yorgansız Hakkı gibi âşıkların yetişmiş olması da âşıklık geleneğinin sürdüğünü göstermektedir. Sazın, koşma, divan, satranç, kalenderi, semai, müstezat, destan gibi nazım türlerine eşlik etmesi şiire ayrı bir hava kazandırmaktadır.

Sözlü halk ezgilerinin konulan çeşitlidir. Bunlar arasında yiğitlemeler, koçaklamalar, gemici havaları, elpük koşması, yelpük koşma, topal koşma, zil havası, aşağı imaret, çırdak, yarım çırdak, dokumacı türküleri, düğün havaları, güzellemeler, esnaf türküleri, Çanakkale türküsü, kınalı keklik, kına havaları, meydan havaları vb sayılabilir. Bu türküler. Kerem, Kandilli Kerem, Kalenderi, Garip, Bozlak, Tatyan Kerem, Misket, Yahyalı Kerem ayaklarında çalınıp söylenmiştir.

Halk oyunları, zeybek ve kaşık oyunları türündedir. Davulla oynananlar da vardır. Karayılan bunların en bilinenidir. İnebolu dolayları gemici türküsünün özel bir oyunu da vardır. Tekneleri sahile çekme gösterisi olarak nitelendirilen bu oyunda küreğin suya değişi, suda devinimi ve kürek sesleri ritim ve ezgiyle verilir. Geleneksel el sanatlarından dokumacılık ve bakırcılık da türkü tere yansımıştır. Halı dokuma türküsünde tezgâh; demirci-bakırcı-kalaycı türküsünde ise çekiç sesleri ritmi oluşturur.

Kastamonu'da uzun havaların çoğu ritmik ezgiye bağlanır. Sepetçioğlu ve Yıldız bunlardandır.

Yörede en yaygın usuller 2 zamanlıdan başlar. 4-5 zamanlı ezgiler ve 9 zamanlı ezgilerin değişik tipleri görülür.

3 + 2 + 2 + 2 = 9 + 3 + 2 + 2 = 9, 2 + 2 + 3 + 2 = 9, 2 + 2 + 2 +3= 9

düzenleri yörede yaygındır.

Yörenin Ünlü Türküleri:
İndim Dereye Beklerim, Evlerinin Önü Meşedir, Evlerinin Önü Tozluk, Evlerinin önü Nane, Kahvenin Önünde Beyler Bahçesi, Sepetçioğlu, Üç Kız İdik, Toprak Köprü, Şu Dere Aşmak İster, Turna, Çıkabilsem Şu Yokuşun Başına, Köprünün Altı Diken, Geyik, Sabahın Seher Vakti, Yüksek Minare, Çayır Çıktı, Çırdak, Konaklar Yaptırdım, İlgaz'ın Altı, Yeni Kapı, Mehmedim, Kara Koyun, Ayşe, Ocak

Başında Mana, Yel Eser, Hürmüz Gelin, Ördek İsen Göle Gel, Köroğlu, Aşağı İmaret, Topal Koşma, Elpük Yelpük Koşması, Yaş Nane, Varın Bakın, Bismillahi Başlayalım, Sisli Kaya, Çanakkale İçinde Vurdular Beni, Ziller Kismen Kızı, Tiridine, Gıydevanın Kızları, Demirciler, Üç Güzel Oturmuş, Beyler Bahçesi, Kınalı Keklik, Kara Koyun Yayılır, Gökçeoğlu yöreden derlenmiş türkülere, Yıldız, Bülbül, Dağlar da uzun havalara örnektir.

Halk Müziği Araçtan: Tezeneli sazlardan meydan sazı. bağlama, cura yaygındır. Son zamanlarda tambura yanında "bulgari" denilen saz da çalınmaya başlamıştır. Türkiye Radyoları'nda divan sazını ilk çalan Kastamonulu sanatçı Âşık Mümin Meydani’dir. Yurttan Sesler Korosu'nun ilk bağlama sanatçısı İnebolulu Sarı Recep de yine bu yöredendir. Yaygın yaylı sazlar, kemane, kemence ve tırnak kemanesidir. Tırnak kemanesi Türk sanat müziğinde kullanılır. Üflemeli sazların başında zurna gelir. Dilli büyük kavallar, çoban düdükleri de yaygındır. Davul, tef, zil ve kaşık gibi vurmalı sazlar çalınır.

GELENEKSEL OYUNLAR:
Kastamonu halk oyunları yalın görünümlüdür. Bunda kentin göç almaması ve çevre illerle ilişkisinin zayıf olması etkendir. Seyirlik oyunlar ve çocuk oyunları ise öbür illerdeki oyunlara benzer.

Geleneksel Halk Oyunları: Kastamonu ve yöresi zeybek bölgesidir. Kıyı kasabalarındaki oyunlar ise horon et kisindedir. Çevre köylerde davulla oynanan köçek havalarına merkezde rastlanmaz.

Zeybek: Kastamonu'da zeybek, düğün nişan törenlerinde, ulusal bayramlarda, eğlence günlerinde oynanır. Genellikle erkeklerin oyunlarına davul-zurna eşlik eder. Kıyı kasabalarında denize, donanmaya ilişkin sözlerle, devinimlerle oynanan oyunlar da vardır. Kastamonu ve çevresinde zeybeklerin sözlü bölümlerinde oynanmaz. Oyun aralarında davulcular ortaya çıkarak beceri gerektiren değişik devinimlerle tek kişilik gösteriler yaparlar. Bu gösteri oyuncuların dinlenmesine olanak sağlar. Davulcu yerini alırken oyuncular da yeni bir zeybeğe geçer.

Yöre zeybeklerinin en bilinenleri şunlardır: Aşağı tmaret. Ben Tefimi, Beyler Bahçesi, Bütün Çırdak (Çıtırdak, Çığır-dak). Yarım Çırdak, Çeliktendir, Qçekdağ, Dere Bekleyen, Erencik, Genç Osman, Hendek, Heyamola, Kara Kuzu Havası, Karanfil Oyunu, Kınalı Keklik, Mendan, Oturak Havası, Rakı İçtim, Sepetçioğlu, Topal Koşma, Kolbastı, vb.

Bunlardan bir bölümü şöyle oynanır:

Sepetçioğlu Zeybeği:
Yörenin en yaygın zeybeğidir. 4-6 kişiyle oynanır. Tüm devinimler yiğitlik gösterisi biçimindedir. Birde öyküsü vardır:

Sepetçioğlu Osman Efe, Araç llçesi'nin Boyalı Bucağı'nda doğmuş, sepetçilikle geçinen bir Yörük gencidir. Bir anlatıya göre, Isfendiyaroğulları soyundan Hamza Bey, başka bir anlatıya göre Rüstem ya da Ali Bey, ağır vergilerle halkı ezmekte, haraca kesmektedir. Bir gün beyin adamları Sepetçioğlu Osman'dan bir haftada 100 sepet yapmasını isterler. Osman, bunun olanaksızlığını anlatırsa da dinletemez. Buyruğa karşı gelmiş sayılarak beye götürülür. Osman koltuğunun altına sakladığı saldırmayla (hançer) beyi öldürür. Yakalanıp zindana atılır. Bir yolunu bulup kaçar. Arac'ın Gülpü Dağı'na çıkar, beyin adamlarıyla tek başına savaşır. Beyin yerine geçen oğlu da halkı ezmektedir. Osman, köydeki sözlüsüyle evlenmiştir. Kastamonu Beyi, Osman'ın yaşlı anasını, karısını yakalatır. Osman gelip teslim olmazsa onları öldüreceğini duyurur. Gizlice beyin odasına giren Osman, anasını, karısını kurtarıp dağa götürür. Beyin adamları ardındadır. Kuşatılan Sepetçioğlu, yiğitçe savaşırsa da anası ve karısıyla birlikte öldürülür.

Bir anlatıya göre ise, beyin kızını kaçırdığı için sarılıp, yaralanmıştır. Kız da isyancı sayılıp hapse atılmıştır. Osman yakalanarak, İstanbul'da yargılanmış ve idam edilmiştir. Başka bir anlatıdaysa Padişah'ın Sepetçioğlu'nu bağışladığı söylenir.

Oyunun tüm devinimleri, Kastamonu uşağının ağırbaşlılığını, uysallığını, yürek bütünlüğünü, kötülerle savaşımını, haksızlıklara karşı çıkarak ölümü bile göze almasını simgeler.

Oyun üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde türkü söylenerek yürünür. Sonra ağır, zaman zaman karşılıklı oyunlar oynanır. İkinci bölümde türkü sürerken oyun durur, sonra yeniden başlar. Bu bölümde diz kırmalar, sekmeler, el vuruşlar çoktur. Üçüncü bölüm yine türküyle başlar, karşılıklı el vurmalar, sekmeler, yerde yapılan devinimlerle sürer. Oyunun türküsü şöyledir:

Sepetçioğlu bir ananın kuzusu

Hiç gitmiyor yüreğimden efem de sızusu vay vay

Böyleymiş alnımızın yazısu

Yassıl dağlar yassıl aslan efem de geliyo haydah

Gidelim Kışla önüne aşağı

Salıvermiş ince belden kuşağı

Yaman olur Kastamonu uşşağı

Yol verin efem dumanlı dağlar oy

Yaslan Sepetçioğlu dağlara yaslan

Laleli çimenli dağlara yaslan

Analar doğurmaz sen gibi aslan

Eğil dağlar eğil efem de geliyor haydah

Seslen Sepetçioğlu efece seslen

Laleli çimenli dağlara yaslan

Analar doğurmaz sen gibi aslan

Yassıl dağlar yassıl Osman efem de geliyor

vay vay (...)

Çırdak (Çıtırdak, Çığırdak): Erkek oyunudur. Devinimler Sepetçioğlu Zeybeği'ne benzer. Türküsü de vardır. Küre ilçesinin Çırdak Köyü'ne yapılan bir baskın olayı üstüne yakılmıştır. Üç bölümden oluşan oyunun bolüm başlangıçları türkülüdür. Zeybeklere özgü sekmeler, el vurmalar, diz vurmalar, ortaya geliş gidişler biçiminde oynanır. Türküsü şöyledir:

Şu Çırdaktan da baskun geliyor

Aman baskun da değil dostun geliyor

Kaygusuz avrat, hepdeyive kaygusuz avrat

Şu çırdaktan da gece meçe geçtim

Aman garlı buzlu sular mular içtim

Saygusuz yarim,hop deyiveıkaygusuz yarim

Nazlı yardan aman tez mi geçtin

Yuvarlağım toparlağım da kak gidiverdim

Cıvarayı feneri de yak gidiverelim

Kaygusuz yarim

Şu çardağın ekinleri

Aman top top olmuş da kakülleri

Saygusuz yarim hop deyive kaygusuz

… yarim

SEYİRLİK OYUNLAR, ORTAOYUNLARI

Kastamonu'da seyirlik oyunlar ve ortaoyunları kına gecelerinde, asker uğurlama törenlerinde oynanır. Hayvanları, meslekleri simgeleyen oyunlar halkı güldürüp eğlendirmeyi amaçlar. Kumar, Arap, Leylek, Bahar Çalgısı, Ramazan Hocası, Tütün Kıyma, Duvar örme. Kolan Dokuma gibi oyunlar aynı zamanda halkın yaşama biçimini yansıtır. Köçek ve Heyamola da müzikli seyirlik oyunlara örnek gösterilebilir.

Köçek: İki kişinin karşılıklı oynadığı bu oyunda, erkek oyunculardan biri kadın kılığına girer, yüzünü boyayarak bir peşkir takar, eteklik giyer. Kadınca davranışlarla seyredenleri güldürür.

Heyamola: İnebolu ve çevresinde Deniz Bayramı eğlencelerinde erkeklerin oynadığı oyunlardandır. Bir grup, yerde halka oluşturur, öbürleri onların omzuna çıkarak kule yaparlar. Kule kimi kez üç kata yükseltilebilir. Beceri isteyen oyunda oyuncular kuleyi kurduktan sonra müzikle sağa sola sallanarak oynarlar. Oyunun sözleri şöyledir:

Solo: Bismillahi başlayalım Koro: Helessahelessa

Solo: Ayva turunç taşlayalım Koro: Helessa yelessa Solo: Biz bu işi nişleydim

Koro: Helessa yelessa Solo: Bu yıl burda gışlayalım

Koro: Helessa yelessa

Heyamola yessa yessa

Mola heyamo

Ya mo heyamo

Mola heyamo

Helessa sellim yessa yessa yessa

Şeytan Çık: Oyunda bir hoca, yardımcısı, şeytan ve üç köylü vardır. Geniş bir alanda ya da köy odasında oynanır. Hocaya sakal takılmış, sırtı yastıkla kamburlaştı-rılmıştır. Yardımcısı güçlüdür, önünde su dolu bir kova vardır. Şeytan daha çok oyunu bilmeyenlerden seçilir. Hoca ortaya gelerek, daha önce oyunlar oynamış seyircilere "Hemşehriler, bir oynadınız, iki oynadınız, üç oynadınız. Bakıyorum oyunlarınız oyun değil! Hele bana bunun nedenini sorun söyleyeyim. Arkadaşlar vakit geçti, sebebini anlatayım. Darılmayın ama içinizde bir şeytan var" der. Köylüler bakınırlar. Biri bağırır: "Hoca öyleyse bu şeytanı sen ortaya çıkar", öbürleri de ona katılır, şeytanı bulmasını isterler. Hoca, seyirciler arasında gezinir, birkaç kişinin sırtını yoklar. Sonunda birini kolundan tutup alanın ortasına çeker, oturtur. Ceketini çıkararak, bir kolunu başına geçirir. Seyirciler gülüşürken, kulağına "Anaların doğuramadığı, babaların besleyemediği, ninelerin beleyemediği benim kulunum, tayım. Ben sana 'Şeytan çık' dediğimde 'Çıkmam' diye bağır" der. Şeytan bunu kabul eder. Hoca sağını solunu göremeyen şeytana bağırır: "Şeytan Çık", şeytan, "Çıkmam" der. Bu birkaç kez yinelenir. Bunun üzerine hoca üç kez ıslık çalar. Elinde su dolu kovayla bekleyen adam, ceketin kolundan suyu döker. Şeytan yerinden fırlar, kendiliğinden ortaya çıkmış olur. Seyirciler gülüşür.

Çocuk Oyunları:
Kastamonu ve çevresindeki oyunlar öbür illerdeki oyunlara benzer. Erkek çocukların oynadığı cin kuyusu, ellebaş, geldi göçen, minder, çiydem, ateş oyunları, avcılık, askerlik, bezirgan başı, köse, esnaf, düğün, tuz yükü; kız çocukların oynadığı elhop kayası, çevirmeli elhop, bilye, dana, kuyu kayası, üç ve dokuz taş, takt ak, sobe takt ak. gibi oyunlar kimi ayrılıklarla öbür illerde de görülür. Bunlardan biri de Kastamonu'da "Köylen" denilen değnek oyunudur.

Köylen: 5-6 kişiyle oynanır. Oyunda herkesin bir sopası vardır. Bir de ağaçtan bir top kullanılır. Her oyuncu için topun sığabileceği büyüklükte çukurlar açılır. Biri ebe seçilir. Ebe, topu çukurlardan birine sokmaya, öbürleri de ellerinden geldiğince uzaklaştırmaya çalışırlar. Top kimin çukuruna girerse o ebe olur. Oyun böylece sürdürülür

WWW.SARPUN37.TR.GG  
 
[ADMINLER]
ßy Şenol Ortaşengün -
[Sitemizdeki Üyeler - Sırasıyla]
Metin Ortaşengün- Satı Ortaşengün- Erdal Ortaşengün- Rüçhan Büyükşengün- İsa Deligöz (Memişoğlu) - "> Ahmet Ortaşengün- Rasim Ortaşengün- Kazım Ortaşengün- Yasin Ortaşengün- Muzaffer Deligöz (Gazeteci-Yazar) - Engin Sütçü (Sarcılar) - Nihat Kasapbaşı (Sarcılar) - Kamil Ortaşengün- İsa Yılbaşı - Macide(Süzey Köyü) - fmayvaci- Rıfat Köle - Oguz & Cengiz Buldurucu - Engin Sütçü (Sarcılar)- Mitat Emircan Kasapbaşı (Sarcılar) - Şengün - Nurgül Deligöz - Mehmet Buldurucu (Çobanoğlu) - Emin Sütçü (Sarcılar) - Sedat Kasabbaşı (Sarcılar) - Mesut Sütçü (Sarcılar) - Osman Ceylan - Hüseyin Menteşe (Sarcılar) - Banu Özdemir (Çobanoğlu Mah.)- Satılmış Kasabbaşı (Sarcılar)- İsa Civan (Sarcılar)- Resul Deligöz (Memişoğlu)- Yasin Hamdi Ayvacı (Çobanoğlu)- Vahit Sütçü (Sarcılar)- İsmail Kara(Akıncılar Köyü)- Ahmet Buldurucu (Çobanoğlu)- Erdal Ayvacı (Çobanoğlu)- Suat Ayvacı (Çobanoğlu)- Yasemin Özelci- Hakan Sütçü (Sarcılar) - Kahraman Buldurucu (Çobanoğlu) - Şenol Buldurucu (Çobanoğlu) - Nevzat Ortakasapbaşı (Sarcılar) - İsmail Civan (Sarcılar) - Taci Ortakasapbaşı (Sarcılar) - Mehmet Kurucu - Mehmet Selçuk Sütçü (Sarcılar) - Celal Sütçü (Sarcılar) - Sadi Ortakasapbaşı (Sarcılar) - Mehmet Satılmış Sütçü (Sarcılar) - Emrah Küçükşengün (Memişoğlu) - Burcu Buldurucu (Çobanoğlu) - Mehtap Buldurucu (Çobanoğlu Mah.)- Gülay Buldurucu (Çobanoğlu Mah.)- Murat Sütçü - Yıldıray Ayvacı - Çetin Ortakasapbaşı- Hakan Kral- (Avukat) H.İsmail Küçükşengün (Memişoğlu Mah.) - Engin Sütçü (Sarcılar)- Necdet Sütçü /Sarcılar) - Halit Deligöz (Memişoğlu) Hidayet Civan (Sarcılar) Veli Küçükşengün (Memişoğlu) Döndüye-İlknur Şirin(Memişoğlu)
[Sitemizi Ziyaret Edenler ]
- - Obalar Köyü - Süzey Köyü - Gergen Köyü - Oycalı Köyü - Çubukludere Köyü - Karacalar Köyü - Munayrat ( Mesudiye ) Köyü- Kıyan Köyü - - - - - - - - - -



Habertürk
Haberler www.haberturk.com tarafından sağlanmıştır.
ip adresim


Google Arama
 
https://www.facebook.com/kastamonuaracsarpunkoyu  
   
Reklam  
   
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
CopyRight © 2007 ~ 2013 -- Sarpun Köyü Web Sitesi ® Tüm Haklari Saklidir. İzinsiz ve Kaynak Gösterilmeden Hiçbir İçerik Kopyalanamaz,Yayınlanamaz. ( Site Yönetimi ) İstiklal Marşı Turistlik yerler Bölgeler ve Şehirler Diğer